Naukowcy zauważyli, że osoby o niskim poziomie cholesterolu w krwioobiegu generalnie lżej przechodzą choroby prostaty. Dlatego w celu złagodzenia dolegliwości wywoływanych przez zbyt duże stercze warto jest wybrać dietę niskocholesterolową. Jej podstawą jest odrzucenie tłuszczów wysokonasyconych i cukrów prostych. Zniknąć z jadłospisu muszą więc wszystkie ciastka, cukier w herbacie, smalec, potrawy przygotowywane na głębokim tłuszczu, wieprzowina i przede wszystkim dostarczyciel czystego cukru – alkohol. Zwłaszcza wysokoprocentowy. Bardzo ważne jest też obniżenie ilości zjadanej soli. Zasady profilaktyki żywieniowej wskazują także na pozytywne działanie witamin rozkładających tłuszcze (A, C, E) oraz błonnika, który pomaga usuwać z organizmu odpady procesu przemiany materii.

Właściwa dieta nie uchroni jednak mężczyzn w starszym wieku od problemów z prostatą. Ważna jest również profilaktyka rozumiana w inny sposób – wczesne wykrycie zmian chorobowych. Elementem opóźniającym postawienie prawidłowej diagnozy, a właściwie jakiejkolwiek diagnozy, jest wstyd pacjenta w połączeniu z bagatelizowaniem objawów. Powoduje to, że mężczyźni zgłaszają się do lekarza w późnym stadium choroby kiedy konieczne jest leczenie operacyjne. Dzieje się tak pomimo faktu, że badanie prostaty jest wyjątkowo proste, szybkie i bezbolesne. Polega ono na dojściu lekarza per rectum do prostaty pacjenta i proste zbadanie jej palcem. Badanie to wskazane jest raz do roku u wszystkich mężczyzn, którzy przekroczyli wiek 45 lat.

W profilaktyce równie ważne jak zapobieganie, które w tym wypadku przynosi wątpliwe efekty, jest wczesne wykrycie choroby. Dlatego podstawowym elementem profilaktycznym powinno być właśnie regularne poddawanie się prostemu badaniu prostaty przynajmniej raz do roku.

U pacjentów z łagodnym przerostem prostaty najczęściej stosuje się zabieg TURP – przez cewkową resekcję gruczołu krokowego. Jest to zabieg stosunkowo prosty i trwa zwykle nie więcej niż 30-60 minut. Niemniej wymaga znieczulenia ogólnego. W TURP wprowadza się do cewki moczowej niewielki przyrząd, za pomocą którego wycina się środkową część przerośniętej prostaty. Brzegi pozostają nienaruszone. W założeniu ma to doprowadzić do powstania dodatkowej przestrzeni dla cewki moczowej. Po zakończeniu zabiegu wprowadza się do pęcherza pacjenta cewnik na 24 do 48 godzin umożliwiający odprowadzanie moczu. Po maksymalnie 4 dniach pacjent jest zwalniany do domu z zaleceniem zmniejszenia aktywności fizycznej przez kilka tygodni. Poprawa następuje natychmiast chociaż częstomocz może nie ustępować nawet przez kilka miesięcy.

Jeszcze prostszym i mniej inwazyjnym zabiegiem jest przez cewkowe nacięcie gruczołu krokowego. Można je wykonywać w sytuacji gdy przerost ma stosunkowo małą skalę. Ponownie istnieje konieczność wprowadzenia pacjenta w stan znieczulenia ogólnego. Zabieg jest bardzo krótki i nie trwa dłużej niż 2 kwadranse. Po wprowadzeniu przyrządu do cewki moczowej lekarz wykonuje jedno do dwóch małych nacięć na szyi pęcherza i prostaty.

Powstałe nacięcia umożliwiają samoistne rozejście się tkanek na boki tworząc analogicznie jak w poprzednim zabiegu, dodatkową kieszeń, w której może normalnie działać cewka moczowa. Po tym zabiegu także wprowadza się cewnik do pęcherza. Tym razem na maksymalnie jedną dobę. Po kolejnych dwóch dniach pacjent jest zwalniany do domu.

Jeśli wyżej wymienione zabiegi nie odnoszą pozytywnego skutku lub po pewnym czasie następuje powrót dolegliwości mimo sukcesu zabiegów konieczne jest dokonanie adenomektomii pozałonowej. Operacja polega na usunięciu dużej części gruczołu krokowego poprzez dojście od strony podbrzusza (cięcie przez tkanki). Operacja w znieczuleniu ogólnym trwa około godziny. Pacjent poddawany jest poniżej cewnikowaniu przez maksymalnie dwie doby. Po 4 dniach zwalniany jest do domu.

Pamiętać przy tym trzeba, że tego typu specyfiki mogą poradzić sobie tylko z najsłabszymi przejawami choroby i na pewno nie mogą całkowicie zastąpić nowoczesnego leczenia w długim okresie czasu. Kiedy mimo przyjmowania naturalnych Śródków na rozrost prosty objawy zaczną wracać, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem w celu przeprowadzenia dokładnych badań i podjęcia odpowiedniego leczenia farmakologicznego.

Sprawdzonym środkiem w zwalczaniu objawów łagodnego przerostu gruczołu krokowego jest wyciąg z kory śliwy afrykańskiej. Specyfik jest dostępny na polskim rynku formie pigułek. Ich producenci odradzają jednak przyjmowanie ich bez konsultacji z lekarzem ze względu na możliwe środki uboczne i brak pewności, że kuracja zadziała. Jest to normalne, rozsądne podejście producenta leków. Wyciąg z kory śliwy afrykańskiej powinien skutecznie zwalczać objawy przerostu gruczołu krokowego powodujące utrudnioną mikcję – częstomocz, zmniejszenie objętości moczu, mikcję przerywaną i problemy z jej rozpoczęciem. Jeszcze raz należy podkreślić, że lek będzie skuteczny tylko i wyłącznie przy słabym natężeniu objawów. Kek w przeciwieństwie do niektórych nowoczesnych leków stosowanych w tym schorzeniu nie wpływa na sprawność psychofizyczną pacjenta ale może wywoływać problemy układu pokarmowego.

Drugim z często zalecanych środków naturalnych jest wyciąg z nasion dyni. Producenci zapewniają, że ma on pozytywny wpływ na metabolizm testosteronu – stabilizuje jego strukturę cząsteczkową i zapobiega nadmiernemu przekształcaniu w dihydrotestosteron.Lek polecany jest w terapii osłonowej jako specyfik hamujący wzrost prostaty.

Pamiętać należy żeby chronić kobiety w ciąży przed kontaktem z lekami na przerost prostaty. Mogą się one wchłaniać przez skórę i zaburzać równowagę hormonalną matki i dziecka.

Podstawową grupą leków stosowanych przy przeroście gruczołu krokowego są blokery receptora α-1-adrenergicznego. Ich działanie polega na podrażnianiu receptorów α-1-adrenergicznych znajdujących się w pęcherzu, cewce moczowej i tkankach łącznych prostaty w wyniku czego otaczające je mięśnie rozprężają się tworząc dodatkową przestrzeń dla cewki moczowej.

Uwolnienie cewki powoduje co najmniej częściowy powrót sprawności oddawania moczu – zmniejsza się problem z rozpoczęciem mikcji (oddawania moczu), strumień jest szerszy i silniejszy, nie ma „dokapywania” i cały proces przebiega w sposób ciągły. Redukcja nacisku eliminuje także do pewnego stopnia częstomocz i konieczność stawania w nocy by wyjść do toalety.

Zwiększa się również jednorazowa ilość moczu wydalonego w czasie mikcji. W tej grupie leków wyróżnia się kilka podstawowych substancji aktywnych. Najpopularniejsza jest doksazosyna. Działa ona głównie rozkurczowo i obniża ciśnienie krwi. Przyjmowanie jej wiąże się jednak ze spadkiem sprawności psychoruchowej na początku terapii. Pojawiać mogą się także bóle i zawroty głowy.

Alfuzosyna to lek podobny do doksazosyny, który jednak nie wpływa na ciśnienie krwi – działa bardzo celowo. Najskuteczniej zwalcza redukcję objętości moczu w czasie pojedynczej mikcji i poprawia skuteczność opróżniania pęcherza. Przy leczeniu alfuzosyną mogą pojawiać się dolegliwości żołądkowe. Nie jest także wskazane przyjmowanie jej w przypadku choroby niedokrwiennej serca. Ostatnim z popularnych składników leków jest tamsulozyna. Jest to lek o działaniu zbliżonym do doksazosyny ale jego działanie jest słabsze. Zarówno to pożądane jak i niepożądane.

Składnikiem aktywnym leków, którego zadaniem jest blokowanie przemiany testosteronu w dihydrotestosteron czyli mówiąc prościej, przeciwdziałanie dalszemu wzrostowi gruczołu krokowego, jest finasteryd. Lek zmniejsza objętość prostaty a także wpływa pozytywnie na wzrost włosów w przypadkach łysienia.

Dlatego zaleca się stosowanie diety niskocholesterolowej.

Podstawowe zasady diety niskocholesterolowej to:

• Redukcja kaloryczności posiłków jeśli istnieje nadwaga a tym bardziej otyłość;
• Ograniczenie spożywania wysokonasyconych tłuszczów zwierzęcych i zastąpienie ich tłuszczami niskonasyconymi z rodziny omega – 3 zawartymi między innymi w rybach morskich i zielonych warzywach liściastych;
• Całkowite wyeliminowanie z diety cukrów prostych a w szczególności unikanie „bomb cukrowych” takich jak alkohol, słodycze i pieczywo cukiernicze;
• Redukcja spożywanego cholesterolu dziennie do wartości nie przekraczającej 200 mg i co za tym idzie rezygnacja z produktów o dużej jego zawartości (słonina, smalec, masło, żółte sery, móżdżek itp.);
• Obniżenie ilości przyjmowanej soli kuchennej (chlorku sodu) do poziomu maksymalnie jednej płaskiej łyżeczki dziennie – jest to ilość zawarta naturalnie w produktach spożywczych; nie powinno się dosalać potraw;
• Dostarczanie do organizmu jak największej ilości naturalnych antyoksydacyjnych witamin (A, C, E), których bogatym źródłem są głównie warzywa i owoce a także pite w umiarkowanych ilościach czerwone wytrawne wino; można także stosować suplementy diety.

W diecie mającej na celu obniżenie poziomu cholesterolu wskazuje się często na dobroczynne działanie błonnika, który przez niektórych fachowców jest określany nawet jako „szczotka fizjologiczna”. Błonnik nie jest trawiony w organizmie ludzkim – pełni on rolę wypełniacza a także absorbuje inne niestrawione elementy i jest razem z nimi wydalany. Właściwości redukujące poziom cholesterolu błonnika odkryto przy okazji badań nad pektynami (jedna z frakcji błonnika) zawartymi między innymi w jabłkach.

Nie warto ryzykować poważnych problemów zdrowotnych przy schorzeniu, które jest bardzo powszechne i stosunkowo łatwo można mu zaradzić. Ważne jest by problemy zostały szybko zdiagnozowane zanim powstaną ciężkie komplikacje. Po przekroczeniu 40. a najpóźniej 50. roku życia należy zwracać szczególną uwagę czy nie pojawiają się dolegliwości związane z rozpoczynającym się przerostem gruczołu krokowego.

Objawy niekontrolowanego rozrostu stercza dzieli się zwykle na dwie grupy:

• objawy podrażnieniowe oraz objawy tzw. „przeszkody podpęcherzowej”

Najczęstszym problemem wśród dolegliwości podrażnieniowych jest częstomocz. Jak sama nazwa wskazuje, jest to konieczność bardzo częstych wizyt w toalecie, w czasie których ilość oddawanego moczu jest zwykle niewielka. Nykturia czyli konieczność oddawania moczu w nocy jest łatwo zauważalnym objawem. Zdrowy człowiek nie powinien musieć budzić się w środku nocy czy nad ranem by odwiedzić łazienkę. U pacjentów z przerostem prostaty jest to normalne. Charakterystyczne dla omawianej przypadłości jest też gwałtowne parcie na mocz odczuwane w czasie jego wydalania. W tym samym momencie zaobserwować można także niemożność powstrzymania mikcji czyli oddawania moczu – konieczne jest czekanie na samoistne zakończenie. Kiedy przerost zaczyna się powiększać lub ma miejsce infekcja bakteryjna dochodzi także do bolesności w trakcie mikcji.

Objawy “przeszkody podpęcherzowej” to przede wszystkim problem z rozpoczęciem oddawania moczu wynikający z przyczyn mechanicznych. Zauważalnie węższy jest także strumień moczu a cała mikcja jest z tego powodu wydłużona. Bardzo często zdarza się, że strumień moczu (jego ciśnienie) jest słabe. Dochodzić może nawet do mikcji przerywanej. Ostatnia faza oddawania moczu może przyjmować formę wykapywania. W cięższych przypadkach dochodzi czasami do zatrzymania mikcji w połowie procesu i niemożliwe jest jej natychmiastowe kontynuowanie.

Medycyna o prostacie

Medycyna na obecnym etapie rozwoju z dużą dozą pewności obarcza za problemy gruczołu krokowego zaburzenia równowagi hormonalnej w organizmie. Bezpośrednim powodem tego stanu rzeczy jest spadek w wieku późno-średnim i starszym produkcji w organizmach mężczyzn ściśle związanego z płcią hormonu – testosteronu. Ponadto zachodzi też proces przekształcania się testosteronu w dihydrotestosteron. Zjawisko to zachodzi w samym gruczole krokowym i staje się coraz dynamiczniejsze z wiekiem.

Z tym faktem można wiązać ciągły rozrost stercza. Mechanizm przerostu jest stosunkowo prosty – w sposób niekontrolowany rozmnażają się właściwe komórki gruczołu oraz jego podścielisko zbudowane tkanek łącznych.

Zaburzenia hormonalne a prostata

Na połączenie rozwoju choroby z zaburzeniami hormonalnymi dowodem może być też także fakt, iż osoby, u który w sposób farmakologiczny zablokowano produkcję testosteronu lub na skutek różnego rodzaju zdarzeń straciły wytwarzające testosteron jądra, nigdy nie cierpiały na problemy związane z rozrostem gruczołu krokowego.

W związku z brakiem jednoznacznego ustalenia przyczyn i dokładnego przebiegu procesów biochemicznych powodujących nadmierny wzrost stercza powstało wiele mitów dotyczących czynników mających to schorzenie wywoływać. Na podstawie wieloletnich badań klinicznych wykluczono jakikolwiek związek rozrostu prostaty z aktywnością seksualną.

Epidemiologia jest taka sama wśród osób posiadających bogate życie erotyczne jak i wśród osób objętych celibatem. Ważnym czynnikiem nie są też kłopoty z krążeniem a tym bardziej grupa krwi. Nadciśnienie nie wpływa na ryzyko zachorowania. Elementy wskazywane jako wrogowie publiczni zdrowia nr 1 czyli alkohol i papierosy. również zostały uznane za niepowiązane. Jedynym czynnikiem, który często jest wskazywany jako element ryzyka przy chorobach cywilizacyjnych, który zdaje się mieć wpływ na działanie prostaty to odpowiednia dieta. Udowodnione zostało, że przerosty gruczołu krokowego są łagodniejsze u osób z niższym poziomem cholesterolu.

Poważne przypadki przerostu prostaty mogą prowadzić do przewlekłych infekcji dróg moczowych i w konsekwencji do uszkodzenia nerek. Stany hemoroidowe to kolejny problem występujący w starszym wieku związany z gruczołem krokowym.

Bardzo ważne są profilaktyczne badania prostaty po przekroczeniu 50. roku życia. Poziom hormonów spada u wszystkich mężczyzn i pewien stopień przerostu dotyka całej populacji. Jedni odczuwają jednak skutki tego procesu znacznie mocniej niż inni. Dodatkowo problemy z gruczołem krokowym są czynnikiem ryzyka występowania raka prostaty, raka jąder oraz raka odbytnicy i jelita grubego.

Ucierpieć może także sprawność seksualna.

Miejscem prostaty w organizmie jest środek miednicy mniejszej, zaraz pod spodem pęcherza moczowego. Przez centralną część gruczołu krokowego przebiega część cewki moczowej co jest główną przyczyną występowania problemów z niemożnością oddawania moczu lub brakiem kontroli nad tym zjawiskiem kiedy prostata ulega przerostowi. Prostata ma kapitalne znaczenie dla układu rozrodczego mężczyzny. Wytwarza ona lepką zasadową ciecz, która nadaje zapach i konsystencję spermie. W tej zasadowej cieczy zawieszone są plemniki i w niej wydostają się z organizmu mężczyzny w trakcie stosunku.

Gruczoł krokowy przylega w swojej tylnej części do odbytnicy. Ten fakt wykorzystywany jest w diagnostyce do prowadzenia badań per rectum. Ucisk w tej okolicy może być odbierany przez organizm jako silne parcie na mocz.